دویچهوله )صدای آلمان )، مصاحبهگر: جمشید فاروقی، 2 ماه مای 2006

ابوالحسن بنىصدر / ادامه كشمكش بر سر برنامه اتمى ايران

امروز در پاريس مقامهای ۵ کشور صاحب حق وتو بهمراه آلمان در یک نشست غیررسمی آخرين گزارش البرادعی، رئيس آژانس بينالمللی انرژی اتمی در مورد پرونده هستهای ايران و نيز نحوهی رفتار شورای امنيت در برابر اين گزارش را مورد بررسی قرار میدهند. البرادعی در گزارش خود تاكيد كرده است كه ايران به خواست شورای امنيت بیاعتناست و همكاری خود با بازرسان آژانس را كاهش داده است. مقامهای آمريكا نيز بر فعاليت و فشارهای خود افزودهاند تا شورای امنيت موضع سرسختانهای در برابر ايران اتخاذ كند. با آقای ابوالحسن بنیصدر، رئيس جمهور سابق ايران، درباره فرجام اين مناقشه گفتگو كردهايم.

دویچهوله: با تشکر از آقای ابوالحسن بنیصدر که دعوت ما را برای این گفتگو تلفنی پذیرفتند. آقای بنیصدر نظر به پایان یافتن مهلت تعیین شده از سوی شورای امنیت و پافشاری همچنان دولتمردان ایران بر ادامه برنامهی اتمیشان، شما چه ارزیابی از فرجام این تنش دارید؟

ابوالحسن بنیصدر: در حال حاضر دو دسته در دو کشور، آمریکا و ایران، کارشان تحریک است، تحریک زبانی، مجانی، بیمورد، بیمحل. مثل سخنان آقای خامنهای که میگوید، اگر آمریکا به ما یک ضربه وارد کند، ما دو ضربه پاسخ میدهیم و به تمام منافع آمریکا در همهجای دنیا حمله میکنیم. این یعنی ما یک سازمان تروریستی بینالمللی داریم که البته همین امر کار آقای بوش را آسان میکند برای اینکه اگر زمانی به وی بگویند، چرا برخلاف قانون اساسی کماندو در ایران داری و حتا به مجلس هم اطلاع ندادی، پاسخ بدهد که طبق قانون مبارزه با ترور. پس این رشته تحریکات میتواند فرجام بدی ببار بیاورد، یعنی کار را به محاصره اقتصادی و جنگ بکشاند. اما در حال حاضر هم اروپا و هم روسیه و هم چین اصرار دارند که آمریکا و ایران به مذاکره بنشینند.

دویچهوله:آقای بنیصدر، راجع به همین موضوع که شما گفتید، یعنی تحریکاتی که از جانب برخی از دولتمردان ایران صورت میگیرد، شما علت این نوع برخوردهای تحریککننده را چه میدانید؟ آیا از روی نادانی نسبت به پیامدهای سیاسیست یا اینکه قصد خاصی را دنبال میکند؟

ابوالحسن بنیصدر: نخیر، از روی دانایی و آگاهیست! به همین ترتیب که عرض کردم. وقتی همه پادرمیانی میکنند که گفتگو انجام بگیرد و خود این آقایان هم قبلا میگفتند که ما حاضریم با آمریکا گفتگو کنیم، پس اصلا دنبال این کار بودند. اینها آقای نهاوندیان را فرستادند که در واشنگتن نقش لابی را بازی کند، اما حالا میگویند که نه، ما اینکار را نمیکنیم. پس این یک تحریکات از روی نادانی نیست، از روی داناییست. چرا؟ باید بگویم، من با نظر آقای الکساندر آدلر، کارشناس مسایل بینالمللی که در «فیگارو» مقاله نوشته بود کاملا موافقم. آنچه رژیم از آن ترس دارد و تضمینی که از آمریکا میخواهد در واقع ترس از مردم ایران است و جنبش مردم سالاری در ایران. آدلر میگوید، این ترس بقدری شدید است که این آقایان حاضرند تحریکات را تا جنگ ادامه بدهند، یعنی برسانند به جنگ. بنابراین، اگر این آقایان اطمینان خاطری داشتند از حاکمیت خود بر کشور، خصوصا این گروهی که از طریق کودتا تصرف کرده است و دولت را از دست رقبایش هم بدر آورده و حالا در انزوا و در چهار بنبست است و برای گریز از این بنبستها هیچ راهحلی نمیبیند، جز تحریکات خارجی که با این تحریکات فکر میکند میتواند هم مردم را از حرکت باز بدارد و هم در درون رژیم گروههای رقیب را مجبور بکند که تابعیت بکنند از گروه تصرفکننده قدرت و به این گروه امکان میدهد که این دولت را بطور قطعی در تصرف خود نگه بدارد.

دویچهوله:آقای بنیصدر، همین امروز یک همایش غیررسمی از جانب ۵ کشور صاحب حق وتو بهمراه آلمان در پاریس کار خودش را سر یافتن یک راهحل برای پروندهی اتمی شروع کرده است. آیا شما فکر میکنید اصلا امکان نزدیک شدن آراء و مواضع سیاسی دو کشور روسیه و چین با دیگر کشورهای صاحب حق وتو شورای امنیت وجود دارد؟

ابوالحسن بنیصدر: بله، این گفتگو امروز در پاریس انجام میشود و بنابر گزارش «رویتر» آقای بوش با آقای پوتین همین دیشب در همین باره گفتگو کرده است. آیا این به نتیجه میرسد...

دویچهوله:نه، اصولا. چون الان مشکل اصلی که آمریکا و فرانسه و تا حدودی آلمان با آن روبرو هستند در واقع کسب نظر موافق چین و روسیه است...

ابوالحسن بنیصدر: همینطور است. آیا این دو کشور موافقت میکنند یا نمیکنند!

دویچهوله:بله، آیا فکر میکنید چنین چیزی ممکن باشد؟

ابوالحسن بنیصدر: آقای وزیر خارجه انگلیس که به ایرانیها هشدار داد که خیال خام نکنید. این دو کشور آنطور نیست که شما خیال کنید مانع از تسریع مجازاتها میشود. نظر او این است. اما، نظر من این است که این کاملا بستگی دارد به موضع اورپا. اروپا موضعاش در اینمورد میتواند تعیینکننده باشد. به این ترتیب که اگر اروپا هم نخواهد ابتکار دست آمریکا بماند، ظاهر را یکجور بگیرد که در باطن روس و چین ببینند که نه اروپا را هم با خود دارند، احتمال اینکه آنها فشار بیاورند و کار را ببرند روی خط مذاکره زیاد است. اگر نه، اروپا قاطع باشد، چون از دید من روسها حتا بیشتر از آمریکاییها اصرار دارند که ایران به سلاح اتمی مجهز نشود، به لحاظ آسیای میانه و سیاست قدیمیای که داشتند، پس اگر نه، اروپا قاطع طرف آمریکا بایستد، احتمال اینکه آنها مقاومت را ادامه بدهند ضعیف میشود. به لحاظی که شما تصور بکنید که اقتصاد چین چه اندازه و چه مقدار از رشدش متکیست به صادراتش، بخصوص به آمریکا و اروپا، و این را به خطر بیندازد بخاطر ایران. بخصوص که میدانیم عربستان هم به چینیها قول داده است که هرگاه نفت ایران قطع بشود، آنها جانشین بکنند. پس آنوقت احتمال خیلی ضعیف میشود که آنها به مقاومت ادامه بدهند.

دویچهوله:خیلی ممنون از شما آقای بنیصدر که دعوت ما را برای این گفتگو تلفنی پذیرفتید و وقتتان را در اختیار شنوندگان دویچهوله قرار دادید.